برج طغرل؛ کهن ترین برج تهران


شاید باورتان نشود که در تهران، پایتخت کشورمان برجی ۹۰۰ ساله وجود دارد. این برج ۹۰۰ ساله در شهر ری در شرق آرامگاه ابن بابویه قرار گرفته و برج طغرل نامیده می شود. این برج یادگاری به جای مانده از دوران سلجوقیان است که در سال ۱۳۱۰ با شماره ۱۴۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

برج طغرل با مساحتی بالای ۴۸۰ متر مربع و ارتفاعی حدودا ۲۰ متر با اسکلتی خشتی و آجری به صورت استوانه شکل افراشته شده و در باغ سرسبز خود نمایی می کند. نمای داخلی این برج نیز به صورت استوانه ای است.

برج طغرل ماننده عقربه های ساعت می ماند و می توان از روی تابش آفتاب بر روی کنگره های آن زمان را تعیین کرد. در ضلع شمالی و جنوبی برج دو سردر با معماری طرح رازی قرار گرفته و تقریبا تا ارتفاع ۴ متری برج دیوارها به صورت توپ تا قطر دیوارهای حدود ۱.۵ متری تشکیل شده و دیوارهای بالای ارتفاع ۴ متر به صورت توخالی طراحی شده و وسط آن پلکانی وجود دارد که درب آن در همان ارتفاع در ضلع شمالی بنا خودنمایی می کند و رابطی بین قسمت های تحتانی و فوقانی برج است.

درب ها و قوس های رازی که فشار فوق العاده را تحمل می کنند و توخالی بودن دیوارهای فوقانی به استحکام بنا کمک می کند. همچینن کاربرد خشت در برج از ترکیب زاج، خاک و سفیده تخم مرغ تشکیل می شود نیز به استحکام این بنا افزوده و تا به امرو زآن را پایدار نگه داشته است.

کارشناسان بر این نظرند که این برج محل دفن طغرل بنیانگذار سلسله سلجوقی و عده ای دیگر بر این باورند که این مکان محل دفن «خلیل سلطان» یکی از فرزندان تیمورلنگ و همسر وی «شادالملک» در قرن ۱۵ است. استاد سید محمد طباطبایی نیز این بنا را متعلق به «ابراهیم الخواص» می داند. همچنین پیکر محمد طباطبایی نیز پس از مرگ در جوار این برج در سال ۱۳۷۱ به خاک سپرده شده است.
 

دیدگاه شما