غار خربس قشم؛ غاری با نقش و نگارهای رمز آلود


جزیره‌ی قشم یکی از جزایر تاریخی ایران است. غار تاریخی خربس در ۱۵ کیلومتری جنوب این جزیره قرار گرفته است که گفته می‌شود قدمت آن به دوره‌ی مادها می‌رسد. بیرون و درون غار شکل و نقش بسیار رمزآلودی دارد. قصه‌های مختلفی در مورد آن وجود دارد که اغلب نشان از کاربرد مذهبی آن دارد.


غار خربس که یکی از جاذبه‌های گردشگری جزیره‌‌ی قشم و استان هرمزگان است، در ۱۵ کیلومتری جنوب قشم و در سمت راست جاده‌ی قشم به روستای خربس و روستای رمچاه قرار دارد.

 


این غار که قدمت آن به دوره‌ی مادها می‌رسد و دنباله‌های چین خوردگی‌های رشته کوه‌های زاگرس است، معماری عجیب و مرموزی دارد و دورادور آن را تپه‌ی های مرجانی کوتاه و بلند فرا گرفته است. ساختار غار را شبیه به دخمه‌های آذربایجان، کردستان، لرستان، بوشهر، اهواز و شوشتر می‌دانند. ارتفاع دیواره‌های صخره‌ای غار خربس ۲۰ الی ۳۰ متر است و با گذشت زمان و در نتیجه‌ی فروکش کردن آب دریا به شکل کوه با حفره‌هایی تو در تو نمودار گشته است. در گذر زمان نیز مردم شکل خاصی به‌ آن بخشیده و کنده کاری‌هایی روی آن انجام داده‌اند.


ورودی غار از ۹ روزنه تشکیل شده است و پشت این روزنه‌ها تالاری قرار گرفته است که در آن دو طاقچه‌ی کوچک جاچراغی ساخته شده است. درون غار تالارها، دهلیزها، اتاق‌ها، چشمه‌ها و روزنه‌های متعددی وجود دارد که به هم متصل هستند. این اتاق‌ها و تالارها ابعادی حدود ۴*۵.۵ متر دارند. در پایین دهانه‌ی غار برکه‌ای وجود دارد که برای نگهداری آب باران استفاده می‌شود و در ایام بارانی سال همواره پرآب است.

 


در مورد مردمان این منطقه در گذشته و کاربرد غار در آن زمان نظریه‌های متعددی وجود دارد. برخی می‌گویند در عصر مادها از این غار به عنوان پرستشگاه مهر و الهه‌ی میترا استفاده می‌شد. حتی گفته می‌شود از تالار غار برای برگزاری مراسم یادبود اموات استفاده می‌کردند. روایتی دیگری می‌گوید پس از این که مردم این منطقه پیرو آیین زرتشت شدند از آن به عنوان «استوادان» استفاده می‌کردند، یعنی جایی که استخوان‌های مردگان را در آیین زرشت نگه می‌دارند.


نظریه‌ی دیگری وجود دارد که معتقد است غار خربس پناه‌گاه مردم بی‌دفاعی است که در گذشته مورد حمله‌ی دزدان دریایی قرار می‌گرفتند. آن‌ها حفره‌های درون غار را حفر کرده بودند تا در زمان خطر کودکان، زنان و کهن‌سالان بتوانند آن جا پناه بگیرند. آن‌ها آب و غذا و سنگ‌هایی برای پرتاب و دفاع از خود در این غار می‌گذاشتند و مردان جوان هم به جنگ مهاجمان می‌رفتند.

 


در سال‌های کنونی در سمت راست داخل غار هنرمندان سنگ‌تراش دهلیزها و دالان‌های جدیدی ایجاد شده است تا الگوی جدیدی برای شناسایی غارهای اصلی باشد. در درون این دالان‌ها و دهلیزهای جدید، طرح‌هایی شبیه طرح‌های باستانی کنده کاری شده است تا به اصالت آن لطمه‌ای وارد نشود.


مردم محلی می‌گویند بر فراز غار خربس، در ارتفاعات صخره‌ای همواره یک جفت عقاب ماهیگیر زندگی می‌کنند و تخم می‌گذارند. این عقاب‌ها از جمله گونه‌های نادر و مرغوب جهان هستند. هم‌چنین در حفره‌های زیرین و زوایای تاریک غار خفاش‌‌های دم موشی زندگی می‌کنند. کارشناسان می‌گویند نسل این نوع خفاش‌ در حال انقراض است اما خوشبختانه در غار خربس این خفاش‌ها در امنیت به سر می‌برند.


اگر به جزیره‌ی قشم سفر کردید حتما سری به این غار رازآلود بزنید.

دیدگاه شما